Khu dân cư Tăk Pu, thôn 5, xã Trà Linh với nhiều căn nhà mới từ chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. 

Căn nhà của anh Hồ Văn Khen, ở khu dân cư Long Tro, thôn 7, xã Trà Linh, nằm trên triền đất cao, nhìn ra cánh đồng ruộng lúa nước vừa được gia đình mở rộng thêm sau khi có chỗ ở ổn định.

Ngôi nhà rộng hơn 200m², được dựng lên từ nguồn hỗ trợ 60 triệu đồng của Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát và hơn 20 triệu đồng đối ứng của gia đình. Đây là thành quả lớn nhất mà gia đình anh Khen có được sau nhiều năm sống trong căn nhà tạm bợ, mỗi mùa mưa bão lại nơm nớp lo sợ.

Trước đây, gia đình anh thuộc diện hộ nghèo, sinh kế chủ yếu dựa vào vài sào lúa rẫy và sắn, thu nhập bấp bênh, trong khi ngôi nhà cũ xuống cấp nghiêm trọng, không đảm bảo an toàn. Có những đợt mưa lớn kéo dài, cả gia đình phải sang nhà người thân ở nhờ để tránh sạt lở đất.

Khi căn nhà mới hoàn thành, anh Khen là một trong những hộ đầu tiên của khu dân cư mạnh dạn đăng ký thoát nghèo vào năm 2024. Có chỗ ở vững chắc, anh tính toán lại việc sản xuất, mở rộng diện tích lúa nước, trồng thêm sắn và dành một phần vốn, công sức để trồng sâm Ngọc Linh dưới tán rừng.

"Sau khi có nhà mới, gia đình tôi có thêm điều kiện để tập trung làm ăn. Từ năm 2024, tôi mở rộng diện tích sắn, lúa nước và đầu tư trồng thêm sâm Ngọc Linh. Chỗ ở ổn định giúp mình yên tâm tính toán lâu dài hơn cho sản xuất, không còn bị phân tâm bởi chuyện nhà cửa như trước", anh Hồ Văn Khen chia sẻ.

Ở khu dân cư Tăk Pu, thôn 5, căn nhà gạch kiên cố của bà Nguyễn Thị Thơm nổi bật giữa những mái nhà sàn quen thuộc của vùng cao. Đây cũng là căn nhà xây bằng gạch duy nhất tại khu dân cư này, được hoàn thành vào cuối năm 2025 từ nguồn xã hội hóa với tổng kinh phí khoảng 80 triệu đồng.

Bà Thơm có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Chồng mất sớm, một mình bà nuôi ba con và chăm sóc thêm cháu ngoại trong căn nhà sàn xuống cấp, mùa mưa bão phải chạy sang nhà hàng xóm trú tạm. Biết được hoàn cảnh, chính quyền xã Trà Linh đứng ra vận động các nguồn hỗ trợ để giúp gia đình bà có một mái nhà kiên cố, đủ điều kiện sinh hoạt ổn định.

"Họ hỗ trợ mình nhà mới, nhà xây gọn gàng lắm. Gia đình thấy ổn định hơn, con cái cũng vui. Mùa mưa bão không ở nhà sàn nữa, qua nhà này ngủ yên tâm. Mừng lắm, cảm ơn Nhà nước nhiều", bà Nguyễn Thị Thơm nói.

Theo UBND xã Trà Linh, những năm qua, địa phương hỗ trợ 102 hộ khó khăn về nhà ở, trong đó có 93 hộ được xây dựng nhà mới kiên cố và 8 hộ được sửa chữa, nâng cấp nhà ở. Toàn bộ số hộ thụ hưởng đều là hộ nghèo, người có công, tập trung ở các thôn vùng sâu như Long Tro, Tăk Pu, Tà Lang - Giàn Bí.

Tổng kinh phí thực hiện chương trình khoảng 5,82 tỷ đồng, từ ngân sách thành phố, ngân sách xã và huy động các nguồn xã hội hóa, với mức hỗ trợ bình quân từ 60 - 80 triệu đồng mỗi hộ.

Để có được những mái nhà kiên cố cho người dân, chính quyền xã Trà Linh đối mặt với không ít khó khăn trong suốt quá trình triển khai chương trình. Địa hình miền núi chia cắt mạnh, nhiều khu dân cư nằm sâu trong rừng, đường sá nhỏ hẹp khiến việc vận chuyển vật liệu xây dựng tốn kém và chậm trễ, nhất là vào mùa mưa khi nhiều tuyến đường bị sạt lở.

Giá vật liệu xây dựng tăng cao trong những năm gần đây cũng khiến mức hỗ trợ theo quy định khó đáp ứng đủ chi phí làm nhà. Trong nhiều trường hợp, để hoàn thiện được một căn nhà đạt yêu cầu, địa phương buộc phải linh hoạt huy động thêm nguồn xã hội hóa từ cộng đồng, dòng họ và các nhà hảo tâm, đồng thời vận động chính người dân, cán bộ thôn cùng chung tay hỗ trợ ngày công.

Bà Hồ Thị Hồng, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn 5, xã Trà Linh cho biết: "Số tiền Nhà nước hỗ trợ xóa nhà tạm cho hộ nghèo là 60 triệu đồng, thực tế rất eo hẹp. Có hộ không đủ gỗ, đất lại hẹp, trong khi quy định diện tích phải đảm bảo. Nhiều trường hợp phải tận dụng cây trong vườn hàng xóm, rồi cán bộ thôn, đảng viên trong chi bộ cùng bà con đi vác tôn, vận chuyển gỗ để kịp tiến độ".

Theo ông Lê Duy Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Linh, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn xã được thực hiện trên tinh thần chủ động và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trong đó việc huy động, phát huy hiệu quả các nguồn lực đóng vai trò then chốt.

"Ngoài nguồn ngân sách hỗ trợ của cấp trên, xã đặc biệt chú trọng vận động xã hội hóa, nhất là từ các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân trên địa bàn. Mỗi căn nhà hoàn thành là kết quả của sự chung tay, chia sẻ từ chính quyền đến người dân, để bà con sớm có nơi ở an toàn", ông Quang cho biết./.

Theo ông Quang, với đặc thù là địa bàn thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, sạt lở, việc bảo đảm nhà ở kiên cố cho người dân không chỉ là mục tiêu an sinh trước mắt mà còn là điều kiện nền tảng để ổn định đời sống lâu dài.

“Thời gian tới, chính quyền xã mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ về cơ chế, chính sách từ các cấp, nhất là việc xem xét nâng mức kinh phí hỗ trợ xây dựng nhà ở cho phù hợp với điều kiện vùng cao, địa hình chia cắt và giá vật liệu ngày càng tăng. Có như vậy, các chương trình an cư mới bảo đảm chất lượng, giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài, yên tâm phát triển sinh kế trên chính mảnh đất của mình,” ông Quang chia sẻ./.

Phan Vinh