Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị phát biểu đề dẫn phiên toàn thể diễn đàn ngày 24/10. Ảnh: VINH ANH

Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam năm 2026 với chủ đề “Quy hoạch chiến lược địa phương: Phát triển, bảo tồn, thích ứng, kết nối” do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và thành phố Đà Nẵng tổ chức, diễn ra trong 2 ngày 23 và 24/10 tại Trung tâm Hành chính thành phố Đà Nẵng.

Tham dự phiên toàn thể và bàn tròn đối thoại chính sách cấp cao trong khuôn khổ diễn đàn ngày 24/10 có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị; Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn. Về phía thành phố Đà Nẵng có Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng.

Quy hoạch kiến tạo mô hình phát triển

Phát biểu đề dẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh, diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, đẩy mạnh đổi mới mô hình phát triển, sắp xếp đơn vị hành chính, vận hành chính quyền địa phương hai cấp và hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước đến năm 2030 và năm 2045.

Trong tiến trình đó, phát triển bền vững không chỉ là yêu cầu xuyên suốt, tất yếu mà cũng là mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược, điều kiện căn bản để nâng cao năng lực tự chủ, sức cạnh tranh và chất lượng phát triển quốc gia. Các địa phương, đặc biệt là các đô thị, giữ vai trò trung tâm, động lực phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới sáng tạo và thúc đẩy liên kết vùng.

Theo Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương, cùng với việc mở rộng không gian phát triển, quy hoạch chiến lược địa phương không thể chỉ dừng ở việc bố trí, tổ chức không gian hay xác định danh mục dự án, mà phải trở thành công cụ kiến tạo mô hình phát triển, tổ chức lại các nguồn lực và định hình năng lực cạnh tranh dài hạn của mỗi địa phương trong tổng thể quốc gia.

Phát biểu chào mừng diễn đàn, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Đức Dũng nhấn mạnh ý nghĩa và tính cấp thiết của đổi mới tư duy quy hoạch chiến lược địa phương trước những yêu cầu phát triển hiện nay.

Theo Chủ tịch HĐND thành phố, quy mô và đặc điểm của thành phố mới cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quy hoạch. Đặc biệt, ngày 21/10/2026, Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, xác lập cơ sở pháp lý và những định hướng chiến lược quan trọng cho việc tổ chức không gian, phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Đồng thời đặt ra yêu cầu khẩn trương cụ thể hóa các định hướng thành cơ chế, chính sách, chương trình, dự án; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng lực quản trị và tổ chức thực hiện, bảo đảm phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Nâng cao trách nhiệm thực thi

Ban tổ chức cho biết, qua các phiên trình bày chính, 3 hội thảo chuyên đề, phiên toàn thể và hai bàn tròn đối thoại chính sách cấp cao, diễn đàn nhận được 20 báo cáo khoa học cùng gần 50 lượt ý kiến của các nhà lãnh đạo, nhà khoa học, chuyên gia trong nước, quốc tế và doanh nghiệp.

Tổng kết diễn đàn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn cho rằng, kết quả quan trọng nhất là diễn đàn đã hình thành nhận thức chung về nhiều vấn đề then chốt, làm cơ sở cho kiến nghị chính sách; đồng thời tổng kết 6 thông điệp chính sách quan trọng. Đó là, sắp xếp đơn vị hành chính phải gắn với tái cấu trúc không gian phát triển; quy hoạch cần ổn định nhưng có khả năng thích ứng; bảo tồn, thích ứng, phát triển xanh và chất lượng sống phải được tích hợp ngay từ đầu; kết nối phải tạo ra gắn kết thực chất; chất lượng quy hoạch chỉ được khẳng định qua thực thi; dữ liệu và năng lực con người là nền tảng của quản trị quy hoạch hiện đại.

Sau hợp nhất, các địa phương cần xác định lại lợi thế so sánh, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và vai trò của từng tiểu vùng trong một chỉnh thể phát triển thống nhất. Mọi điều chỉnh quy hoạch phải dựa trên dữ liệu, công khai, minh bạch và gắn với trách nhiệm giải trình.

Sau diễn đàn, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh sẽ cùng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương hoàn thành báo cáo kiến nghị gửi cấp có thẩm quyền, tập trung vào các nội dung: tích hợp, điều chỉnh quy hoạch tỉnh sau hợp nhất; công cụ quản lý không gian cấp xã; điều phối quy hoạch liên vùng và theo lưu vực sông; tích hợp rủi ro thiên tai; huy động, điều tiết nguồn lực.

Các địa phương cần vận dụng kết quả diễn đàn trong quá trình rà soát quy hoạch; trong đó, phân định rõ phần cần ổn định và phần có thể điều chỉnh. Đặc biệt, với cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 136/2024/ QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết số 259/2025/ QH15), Đà Nẵng có điều kiện thuận lợi để thử nghiệm các công cụ quy hoạch mới đúng pháp luật và có kiểm soát rủi ro. Học viện sẵn sàng phối hợp cùng thành phố Đà Nẵng tổng kết thực tiễn.

Đối với nhóm nghiên cứu, đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản trị quy hoạch, từ năm 2027, học viện sẽ bổ sung nội dung quy hoạch chiến lược và quản trị lãnh thổ vào chương trình bồi dưỡng cán bộ, nhất là cán bộ cấp tỉnh và cấp xã.

Kết luận diễn đàn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Quyết định quy hoạch hôm nay là bản thiết kế phát triển cho tương lai, sẽ định hình chất lượng sống của người dân trong nhiều thập kỷ. Một quyết định đúng sẽ mở ra không gian phát triển cho nhiều thế hệ; một sai lầm sẽ để lại hệ quả lâu dài. Điều cần xây dựng không chỉ là bản quy hoạch tốt mà là phương thức quản trị phát triển dựa trên tầm nhìn dài hạn, bằng chứng khoa học, sự tham gia của người dân và trách nhiệm thực thi.

VINH ANH