Việc thành lập “Quỹ điện ảnh Đà Nẵng” sẽ hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng tài năng cho các đạo diễn trẻ. Trong ảnh: Bế mạc Dự án Ươm mầm tài năng trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2025. Ảnh: ĐOÀN HẠO LƯƠNG

“Thành phố phim trường”

Nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố cho rằng, một bức ảnh đẹp, một bộ phim hay hôm nay có thể vượt qua mọi ranh giới địa lý để đến với công chúng trong và ngoài nước. Song, để làm được điều đó cần một hệ sinh thái từ sáng tác, sản xuất đến lan tỏa tác phẩm. Đó chính là xu hướng mà Đà Nẵng đang hướng tới.

Theo nhà biên kịch Trà Xuân Phương, Chủ tịch Hội Điện ảnh Đà Nẵng, thành phố đang sở hữu nhiều lợi thế hiếm có. Đó là cảnh quan đa dạng từ biển, sông, núi, đô thị hiện đại đến hệ thống di sản văn hóa; vị trí trung tâm của miền Trung, kết nối Huế - Hội An - Mỹ Sơn. Đó còn là hạ tầng giao thông thuận lợi và môi trường du lịch phát triển.

Các mùa Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF) được xem là minh chứng rõ nét cho sức hút của thành phố. Chỉ sau vài năm, DANAFF đã mở rộng quy mô, thu hút nhiều tác phẩm và chuyên gia điện ảnh quốc tế, tạo nền tảng để xây dựng thương hiệu điện ảnh cho địa phương. Theo nhà biên kịch Trà Xuân Phương, điện ảnh là “nhịp cầu kết nối” giữa văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo. Một bộ phim thành công có thể tạo nên hiệu ứng quảng bá mạnh mẽ cho điểm đến, giống như Phú Yên với “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” hay Hà Giang với “Chuyện của Pao”.

Đà Nẵng cũng đã có những dấu ấn bước đầu khi xuất hiện trong các bộ phim của Hàn Quốc, Ấn Độ hay các tác phẩm của những đạo diễn trẻ địa phương. Theo đạo diễn Trương Vũ Quỳnh, Đà Nẵng cần hướng tới mô hình “City as a Studio” - thành phố là phim trường. Ý tưởng này không chỉ dừng ở việc thu hút các đoàn làm phim mà còn xây dựng trung tâm hỗ trợ sản xuất, thư viện bối cảnh số, số hóa các danh thắng như Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, hệ thống cầu trên sông Hàn để phục vụ sản xuất phim hiện đại. Nếu kết hợp giữa vẻ đẹp thiên nhiên, công nghệ số và chính sách cởi mở, Đà Nẵng hoàn toàn có thể trở thành trung tâm sáng tạo mới của khu vực.

“Đại sứ không lời” của thành phố

Nếu điện ảnh kể câu chuyện dài thì nhiếp ảnh lại tạo ra những khoảnh khắc đủ sức lan tỏa. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Ông Văn Sinh ví nhiếp ảnh như “đại sứ không lời” cho hình ảnh một đô thị. Những tác phẩm về cầu Rồng, cầu Vàng, bán đảo Sơn Trà hay các lễ hội truyền thống đã góp phần tạo dựng thương hiệu Đà Nẵng trên bản đồ du lịch thế giới. Không chỉ vậy, nhiếp ảnh còn lưu giữ ký ức đô thị. Những bộ ảnh về làng chài, làng nghề truyền thống, chợ Cồn, chợ Hàn hay các hoạt động cộng đồng giúp kể câu chuyện về sự chuyển mình của một vùng đất.

Trong thời đại số, sức lan tỏa ấy càng mạnh mẽ khi mỗi người dân với chiếc điện thoại thông minh đều có thể trở thành người kể chuyện cho thành phố. Theo nghệ sĩ nhiếp ảnh Thân Nguyên, công nghệ số, flycam, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng trực tuyến đã mở ra không gian sáng tạo hoàn toàn mới cho nhiếp ảnh. Triển lãm trực tuyến, công nghệ thực tế ảo, mạng xã hội và các nền tảng số giúp tác phẩm tiếp cận công chúng rộng lớn với chi phí thấp hơn nhiều so với trước đây. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ, giá trị cốt lõi của tác phẩm vẫn là tính chân thật, chiều sâu nhân văn và bản sắc sáng tạo của nghệ sĩ.

Dù có nhiều tiềm năng, các nhà hoạt động nghệ thuật đều nhìn nhận, Đà Nẵng vẫn còn những điểm nghẽn. Đó là thiếu phim trường chuyên nghiệp, thiếu các trung tâm hậu kỳ hiện đại và chưa có cơ chế đủ hấp dẫn để thu hút các dự án điện ảnh lớn. Xây dựng quỹ hỗ trợ điện ảnh, trung tâm điện ảnh, cơ chế “một cửa” cho các đoàn làm phim, thư viện bối cảnh số và các chính sách khuyến khích ứng dụng công nghệ trong nhiếp ảnh... là những điều được các nhà hoạt động nghệ thuật đặt ra. Song song đó là việc đào tạo nguồn nhân lực trẻ, tổ chức các trại sáng tác, triển lãm, liên hoan và xây dựng các nền tảng số để quảng bá tác phẩm. Đặc biệt, gắn điện ảnh, nhiếp ảnh với du lịch, di sản, lễ hội và các sự kiện lớn như DANAFF hay lễ hội pháo hoa quốc tế sẽ giúp hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh cho công nghiệp văn hóa.

Nếu biết đầu tư đúng hướng, mỗi bộ phim, mỗi bức ảnh sẽ không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn tạo ra dòng khách du lịch, việc làm cho người lao động, cơ hội cho doanh nghiệp sáng tạo và nguồn thu cho nền kinh tế. Khi ấy, những khuôn hình của Đà Nẵng sẽ trở thành một phần của sức mạnh mềm, góp phần đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới của thành phố trong tương lai.

DUY HẢI